Artykuł przedstawia szerokie spektrum wiedzy na temat zasobów srebro, wskazuje główne rejony występowania złoża oraz opisuje najważniejsze metody wydobycia i przeróbki. Przedstawione zostaną także powiązane surowce i procesy technologiczne niezbędne do uzyskania czystego metalu.
Gdzie występują złoża srebra?
Na świecie występują dwa główne typy złoża srebra – pierwotne i wtórne. W złożach pierwotnych srebro współwystępuje z innymi rudami, takimi jak galena (PbS), sfaleryt (ZnS) czy piryty (FeS₂). Złoża wtórne to depozyty odkryte w wyniku procesów wietrzenia pierwotnych skał, gdzie cenne cząstki metalu gromadzą się w warstwach aluwialnych.
Najbardziej znaczące regiony wydobycia srebra to:
- Ameryka Łacińska – Meksyk, Peru, Chile
- Stany Zjednoczone – stany Nevada, Idaho, Montana
- Europa – Polska (KGHM), Rosja, Hiszpania
- Azja – Chiny, Mongolia
- Australia – stan Queensland
Rola geologii i typy utworów
Badania geologiaczne obejmują analizę skał macierzystych, procesy hydrotermalne oraz określenie wieku intruzji magmowych. Złoża hydrotermalne formują się w wyniku przepływu gorących roztworów przez żyły i szczeliny skalne. Występują tutaj także złoża polimetaliczne – rudy miedziowo-srebrowe czy ołowiowo-srebrowe.
Metody wydobycia i przeróbki
Wydobycie srebra prowadzi się dwiema głównymi metodami: podziemną oraz odkrywkową. Wybór technologii zależy od geometrii złoża, głębokości i struktury geologicznej.
Górnictwo podziemne
W przypadku głębokich i zwartych pokładów stosuje się górnictwo podziemne. Wykonuje się szyby, chodniki i wyrobiska, umożliwiające transport rudy na powierzchnię. Po wydobyciu następuje kruszenie i mielenie w kopalnianych obiektach pomocniczych.
Górnictwo odkrywkowe
Jeżeli złoże rozciąga się płytko pod powierzchnią, używa się metod odkrywkowych. Składają się one z kolejnych etapów usuwania nadkładu, ładowania koparek i transportu wywrotkami. Choć ta metoda generuje większe straty, jest szybsza i tańsza przy dużych złożach rozproszonych.
Przeróbka mechaniczna i chemiczna
Procesy zachodzą w kilku etapach:
- Kraking rudy – wstępne kruszenie i przesiewanie
- Mielenie – uzyskanie frakcji odpowiedniej do wzbogacania
- Wzbogacanie grawitacyjne – separacja ciężkich cząstek srebra
- Flotacja – selektywne przywieranie drobin srebra do pęcherzyków powietrza
Dalsze procesy chemiczne to hydrometalurgia oraz elektroliza. W hydrometalurgii ruda lub koncentraty są poddawane ługowaniu w roztworach cyjanków lub tiocyjanianów. Otrzymany roztwór bogaty w srebro kieruje się do elektrolizy, gdzie na katodzie osadza się metal o czystości przekraczającej 99,9%.
Surowce związane i kontekst rynkowy
Srebro nie występuje izolowane – często wiąże się z rudami miedzi, ołowiu i cynku. Wydobycie prowadzone jest z uwzględnieniem pełnego potencjału surowcowego, co podnosi opłacalność przedsięwzięcia.
Produkty uboczne i odzysk
W wyniku przeróbki rudy miedziowo-srebrowej otrzymuje się także koncentraty miedzi, ołowiu i innych metali, co zwiększa efektywność ekonomiczną kopalni. Część srebra odzyskuje się ze złomów elektronicznych oraz odpadów przemysłu fotowoltaicznego.
Zmienność cen i czynniki wpływające
Cena srebra zależy od:
- poziomu zapasów w bankach centralnych,
- produkcji przemysłowej (fotowoltaika, elektronika, farmacja),
- popytu inwestycyjnego (monety, sztabki),
- warunków geopolitycznych i kursu dolara.
Perspektywy rozwoju
W miarę wzrostu zapotrzebowania na panele słoneczne i układy elektroniczne rośnie znaczenie srebra jako kluczowego metalu przemysłowego. Ekspansja nowych rynków oraz doskonalenie technologii wydobycia i recyklingu stwarzają perspektywy dla dalszego rozwoju branży.